سه شنبه 8 فروردين 1396 - 29 جمادى الثانية 1438
  فن بازار
مقدمه :

با ملاحظه سند چشم‌انداز بيست ساله نظام در بخش سياستها و هدف‌گذاري علمي فناوري كشور، احراز قدرت برتر علمي فناوري در منطقه از مهمترين اهداف تعيين شده است كه اين جايگاه بحول و قوه الهي براي كشورمان قابل دستيابي خواهد بود. در راستاي تدارك و برنامه‌ريزي بلندمدت جهت حصول اين جايگاه رفيع در منطقه، يكي از مهمترين گامهاي حمايتي، بستر سازي براي توسعه كسب و كار و تجاري‌سازي محصولات علمي و تحقيقاتي موسسات، شركتهاي دانش بنيان فعال در حوزه فناوريها و صنايع پيشرفته كشور مي‌باشد.
 قانون حمایت از شرکت ها وموسسات دانش بنیان و تجاری سازی نو آوریها و اختراعات(ابلاغیه شماره 195602مورخ 16/09/1389رئیس جمهور) و نیز آئین نامه های اجرائی آن، ضمن تشریح مفاهیم دانش بنیانی، تجاری سازی را فعالیت های مرتبط با عرضه محصول یا خدمت جدید مبتنی بر ایده ها یا      فناوری های جدید که شامل تمامی فرآیند های مرتبط از جمله ثبت اختراع، ارزش گذاری فناوری، اعطای امتیاز، انتقال و انتشار و کسب فناوریهای مورد نیاز و همچنین خدمات پشتیبانی تخصصی تجاری سازی و غیره تعریف کرده است، تمهیدات قانونی لازم را نیز جهت ترویج و توسعه این گونه فعالیت ها مد نظر قرار داده است.  بسترسازي در اين حوزه لاجرم نيازمند ايجاد و توسعه زمينه‌هاي همكاري و تعاملات نزديك، اطلاع رساني، تبادل اخبار مربوط به دستاوردهاي علمي و فناوري، عرضه و تقاضاي فناوريها و محصولات و درنهايت ايجاد هم‌افزايي ميان كليه عوامل بخشي و غير بخشي فعال در اين حوزه‌ها در سطح كل كشور است.فرآيند توسعه اقتصادي دانش محور نيازمند زيرساخت‌هايي براي تجاري‌سازي يافته‌هاي پژوهشي و تسهيل مبادلات و انتقال صحيح فناوري است. يكي از ابزارهايي كه براي تسهيل فعاليت‌هاي توسعه فناوري، شفاف‌سازي و تقويت بازار فناوري در دنيا مورد استفاده قرار مي‌گيرد، فن‌بازارها مي‌باشند. فن‌بازارها همچنين تلاش مي‌كنند به ايجاد و يا فعال‌تر شدن بخش‌هاي مختلف درگير با مقوله تجاري‌سازي، مبادله و توسعه فناوري كمك كنند.

ضرورت منطقی ایجاد فن بازار فیزیکی

امروزه سرعت تحولا علمی و فناوری در سطح جهان به حدی سریع است که هر لحظه شاهد تغییرات شگرف در تنوع و سطح فناوریهای جدید در عرصه های مختلف هستیم . این سیر تحولی عظیم و پیچیده و سریع نمی تواند بدون وجود نظامهای کار آمد در نقل و انتقال و تبادل فناوری اینچنین رشد شتابان داشته باشد. هرچند تولد فن بازار ها به شیوه نوین و سیستماتیک از عمر طولانی در جهان برخوردار نیست و از اوایل دهه 1990 در شرق آسیا پدیدار گشته است ولی هنوز در بسیاری از کشورها از جمله ایران مفهوم و جایگاه خود را نیافته است. فلسفه وجودی چنین بازارهایی بی شباهت به بازارهای کالا و خدمات که از قدیم الایام دایر و جاریست نمی باشد. چگونه است که ما برای خرید وفروش یک خودرو شخصی که امروزه جز کالاهای ضروری و مصرفی خانوارها محسوب می شود یک شبکه وسیعی از بنگاههای معاملاتی در سراسر جامعه که کار نقل و انتقال خودرو را از طریق نقش واسطه گری بین خریدار و فروشنده بازی می کنند را ایجاد     کرده ایم  ولی در حوزه فناوری فاقد حتی چنین مرکز یا شبکه نظام مند برای ایجاد ارتباط و عمل نقل و انتقال فناوری هستیم و اگر هم بوده است در فضای مجازی و با سطح محدود ارتباطی بوده است. لذاست که باتوجه به مفاهیم، نقش و کارکردهای فن بازار که چیزی بی شباهت به یک بنگاه معاملاتی مسکن یا خودرو نیست، تعریف یک الگوی مناسب و کارآمد تحت عنوان فن بازار فیزیکی که قابلیت شکل گیری، استقرار و عملیاتی شدن باشد ضروری بنظر می رسد. با این فرض که جامعه اقتصادی ایران در مرحله گذار از تحریمها و اجرائی شدن سیاستهای اقتصاد مقاومتی با محوریت توسعه اقتصادی دانش محور در بهترین وضعیت از جنبه اجرائی شدن طرح های توسعه دانش بنیان  می باشد ،خیل عظیم ایده، پتنت و محصول فناورانه با قابلیت تجاری سازی از یک سو و نیازمندیهای بازار فناوری از سوی دیگر ایجاب می نماید برای تبادل صحیح،شفاف و سریع فناوری و پاسخگویی به بازار وسیع و ارزشمند  عرضه و تقاضای فناوری، احداث فضای فیزیکی مدرن و مجهزی بنام فن بازارمورد بررسی علمی قرار گیرد . 

تعریف فن بازار :

فن بازار به معنای بازار فناوری، یعنی محلی برای عرضه و تقاضای(مبادلات)فناوری است. همان طور که بازار مسکن محل مبادله مسکن است و بنگاه‌های معاملات مسکن واسطه‌های اطلاعاتی و حقوقی معامله مسکن هستند، در بازار فناوری نیز فن‌بازارها نقش واسطه‌ای برای رساندن اطلاعات فناوری به "عرضه‌کنندگان"، "متقاضیان"، "کارآفرینان" و "سرمایه‌گذاران" را دارد. درضمن به ارائه مشاوره در خصوص مراحل انتقال فناوری می‌پردازد.

فن بازار ربع رشیدی و ماموریت آن:

ظرایف موجود در انتقال فناوری لزوم ایجاد اطلاع‌رسانی صحیح، مشاوره و استانداردسازی مبادلات را بوجود آورد، که این نقش توسط فن‌بازارها ایفا می‌شود. در اصل فن‌بازار در نقش یک واسطه حرفه‌ای در سطوح مختلف در کنار عرضه‌کنندگان (دانشگاه‌ها، پژوهش‌گاه‌ها و واحدهای تحقیق و توسعه صنایع) و متقاضیان فناوری (صنایع بزرگ، بنگاه‌های اقتصادی کوچک و متوسط، سرمایه‌گذاران و حتی دانشگاه‌ها) خواهد بود. با این تعریف می‌توان گفت فن‌بازار در اصل یک بنگاه تخصصی معاملات فناوری است.
در این بازار، فروشندگان ایده، محصول و یا طرحهای فناورانه فرصت می‌یابند تا ایده‌ها و طرح های خود را به معرض نمایش گذاشته و برای آن‌ها اقدام به بازاریابی نمایند. از طرفی این امکان نیز وجود دارد که متقاضیان فناوری نیز تقاضاهای خود را مطرح نموده و به این صورت قدرت انتخاب بالاتری در بین گزینه‌ها داشته باشد.

هدف فن بازار ربع رشیدی :

ایجاد شرایط فیزیکی و مجازی در راستای تجاری سازی ایده ها و یافته های پژوهشی و فناورانه، تبادل و انتقال طرح و محصول فناورانه از طریق توسعه تعاملات و ارتباطات بین عرضه کنندگان و متقاضیان فناوری از اهداف اصلی فن بازار می باشد. 

کار کرد ها و برنامه های فن بازار ربع رشیدی :

1- ایجاد فضای فیزیکی و سخت افزاری برای فن بازار دائمی
2- توسعه زیر ساخت پرتال شبکه فن بازار جهت تبادل ارتباطی با فن بازارهای ملی و بین المللی و پایش منظم اطلاعات.
3- ایجاد سامانه معرفی و عرضه طرحهای فناورانه در شبکه ای مجازی و نمایه فن بازار .
4- اطلاع رسانی، تبلیغ و ترویج محصولات و طرحهای فناورانه.
5- ارائه خدمات تخصصی در حوزه فناوری (مشاوره های فنی، مالی، اقتصادی، بازار، بیمه ای، مالیاتی، حقوقی، بانکی و غیره)
6- برگزاری همایش ها و سمپوزیوم و نشست های تخصصی در حوزه فناوری.
7- برگزاری تورهای تخصصی و سرمایه گذاری در حوزه فناوری.
8- همکاری در راه اندازی بورس دارائی فکری(بورس ایده)و بورس شرکت های دانش بنیان.